CATI vs CAWI — która metoda dla Twojego projektu?
Wybór między CATI a CAWI to jedno z najczęstszych pytań, jakie otrzymujemy od zamawiających badania. Obie metody mają swoje mocne strony — poniżej szczegółowo porównujemy je pod kątem response rate, kontroli jakości, kosztów i grup docelowych.
Czym się różnią CATI i CAWI?
CATI (Computer Assisted Telephone Interviewing) to wywiady telefoniczne wspomagane komputerowo — ankieter dzwoni do respondenta i prowadzi wywiad według skryptu w systemie. CAWI (Computer Assisted Web Interviewing) to ankiety internetowe wypełniane samodzielnie przez respondenta.
Porównanie — tabela
| Kryterium | CATI | CAWI |
|---|---|---|
| Response rate | 20–40% | 5–15% |
| Kontrola jakości | Wysoka (odsłuch na żywo) | Średnia (trap questions) |
| Koszt jednostkowy | Wyższy | Niższy |
| Dotarcie do seniorów | Doskonałe | Trudne |
| Dotarcie do B2B | Bardzo dobre | Trudne |
| Materiały wizualne | Niemożliwe | Możliwe |
| Długość wywiadu | Do 20 min | Do 25 min |
| Czas realizacji | 1–3 tygodnie | Kilka dni |
Kiedy wybrać CATI?
- Badania na populacji ogólnej (nie tylko internauta)
- Dotarcie do seniorów (65+) i mieszkańców małych miejscowości
- Badania B2B — kontakt telefoniczny z decydentem skuteczniejszy niż email z linkiem
- Ścisła kontrola jakości w czasie rzeczywistym (odsłuch, monitoring kwot)
- Badania ewaluacyjne i społeczne na zlecenie instytucji publicznych
- Badania trackingowe opinii (cykliczne pomiary)
Kiedy wybrać CAWI?
- Ankiety wśród aktywnych użytkowników internetu
- Badania wymagające materiałów wizualnych (testy reklam, testy opakowań)
- Duże próby przy ograniczonym budżecie
- Ankiety wśród klientów firmy (wysłanie linku do własnej bazy)
- Gdy respondent potrzebuje czasu na odpowiedź (złożone pytania, wiele kafeterii)
Metoda mieszana (CATI + CAWI)
Dla wielu projektów optymalna jest realizacja mixed-mode: start od CAWI (niższy koszt), a trudno dostępne segmenty próby uzupełniamy CATI. Pozwala utrzymać reprezentatywność przy kontrolowanym budżecie.
Wpływ ankietera na wyniki
W CATI istnieje tzw. efekt ankietera — respondent może modyfikować odpowiedzi pod wpływem rozmówcy, szczególnie przy tematach wrażliwych. W CAWI tego efektu nie ma, ale pojawia się inny problem: brak możliwości wyjaśnienia pytania powoduje, że błąd w pytaniu powiela się na wszystkich respondentach.
FAQ
Czy można realizować ten sam kwestionariusz w CATI i CAWI?
Tak, ale wymaga adaptacji. W CATI nie można pokazywać materiałów wizualnych, a długie kafeterie muszą być skrócone lub odczytywane w częściach.
Co to jest metoda mixed-mode?
Realizacja tego samego badania dwiema metodami jednocześnie lub sekwencyjnie. Pozwala łączyć zalety CATI (dotarcie do trudnych grup) i CAWI (niższy koszt, skalowalność).
Czy CATI i CAWI dają porównywalne wyniki?
W większości przypadków tak, ale przy tematach wrażliwych (dochody, zdrowie, przekonania polityczne) odpowiedzi mogą się różnić ze względu na efekt ankietera.